ปุ๋ยเร่งหัวมันสำปะหลัง เลือกอย่างไรให้ตรงกับช่วงลงหัว?

โดยทีมงานไร่เทพ · อัปเดตล่าสุด 21 ตุลาคม 2569

คำตอบสั้น ๆ: “ปุ๋ยเร่งหัวมัน” ไม่ใช่ปุ๋ยสูตรเดียว ชื่อนี้ในตลาดมักครอบคลุม 3 กลุ่ม คือ ปุ๋ยเม็ดหรือเกล็ดสูตรโพแทสเซียมสูง ปุ๋ยทางใบ และสารควบคุมการเจริญเติบโต ซึ่งทำหน้าที่ต่างกัน ก่อนซื้อให้นับอายุมันจากวันปลูก เพราะตามแนวของโครงการ iCassava คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โพแทสเซียมควรใส่ตอนปลูกหรือหลัง 30 วัน และไม่ควรใส่ปุ๋ยหลังมันอายุเกิน 4 เดือน (ข้อแนะนำของ iCassava สำหรับดินเนื้อหยาบ) เพราะช่วงนี้รากเปลี่ยนเป็นรากสะสมอาหาร ดูดใช้ปุ๋ยได้น้อยลง ปุ๋ยหลักจึงควรลงตั้งแต่ต้นฤดู ถ้ามันเข้าช่วงลงหัวแล้ว ให้เช็กว่าใส่ปุ๋ยหลักครบหรือยัง และอ่านฉลากให้ครบก่อนซื้อ ส่วนการบำรุงทางใบเสริมปุ๋ยหลัก ไร่เทพโกลด์ใช้ได้ตั้งแต่มันอายุ 3 เดือนขึ้นไป

มันลงหัวช่วงไหน และต้องนับอายุอย่างไร?

ให้นับจากวันปลูก ไม่ใช่จากความสูงของต้น โครงการ iCassava คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ แบ่งการเจริญเติบโตของมันเป็นช่วงอายุตามนี้

หัวมันเริ่มก่อตัวตั้งแต่ช่วงต้นของการปลูก แล้วค่อย ๆ ขยายไปพร้อมกับต้นและใบ จนเข้าช่วงสะสมอาหารเต็มที่ราว 181–300 วันตามการแบ่งระยะของโครงการ iCassava คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ส่วนที่ชาวไร่มักเรียกช่วงหลังอายุราว 3 เดือนว่า “ช่วงลงหัว” นั้น ตรงกับช่วงที่ไร่เทพแนะนำให้ใช้ไร่เทพโกลด์ วันจริงต่างกันตามพันธุ์ ฤดูปลูก และน้ำ

ปุ๋ยหลักช่วงลงหัวคืออะไร และโพแทสเซียมสำคัญอย่างไร?

ปุ๋ยหลักคือไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม สัดส่วนขึ้นกับดิน ไม่มีสูตรเดียวที่ใช้ได้ทุกแปลง ส่วนโพแทสเซียมเกี่ยวกับการลำเลียงคาร์โบไฮเดรตในพืช

• โพแทสเซียม: แนวของ iCassava ให้ใส่ตอนปลูกหรือหลัง 30 วัน โรยข้างแถวแล้วกลบดิน
• อายุมัน: ไม่ควรใส่ปุ๋ยหลังมันอายุเกิน 4 เดือน (ข้อแนะนำของ iCassava สำหรับดินเนื้อหยาบ) เพราะช่วงนี้รากเปลี่ยนเป็นรากสะสมอาหาร ดูดใช้ปุ๋ยได้น้อยลง
• อัตราอ้างอิงทั่วไป: โพแทสเซียม 12.8–19.2 กก. K₂O/ไร่ต่อฤดูปลูก (คิดเป็นธาตุ K₂O ไม่ใช่น้ำหนักปุ๋ยทั้งกระสอบ) เพื่อทดแทนส่วนที่พืชพาออกไปกับหัว

ตัวเลขข้างต้นมาจากหน้าหลักการพิจารณาการใส่ปุ๋ยมันสำปะหลัง โครงการ iCassava คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ไม่ใช่ใบสั่งปุ๋ยของแปลงคุณ งานของนักวิจัยกรมวิชาการเกษตรในดินร่วนปนทราย จ.กำแพงเพชร ที่ลงในวารสารเกษตรและอาหาร มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ สอดคล้องว่าโพแทสเซียมสำคัญต่อการขนส่งคาร์โบไฮเดรต โดยอัตราที่ให้ผลดีที่สุดในสามอัตราที่ทดลอง (16, 24, 32) คือ 24 กก. K₂O/ไร่ ดินและพันธุ์ไม่เหมือนกัน จึงต้องใช้ค่าวิเคราะห์ดินของแปลงเอง ดูหลักคิดการใส่ปุ๋ยให้ไม่สูญเปล่าที่ใส่ปุ๋ยยังไงให้คุ้ม

ช่วงลงหัวไม่ใช่เวลาหาของวิเศษ แต่เป็นเวลาเช็กว่าปุ๋ยหลักกับน้ำพอหรือยัง

ในฐานะแบรนด์ที่ให้ความรู้ก่อนขาย เรามองว่าถ้าใส่โพแทสเซียมตามรอบมาแล้ว ปุ๋ยเม็ดเพิ่มอาจไม่จำเป็น ตามแนว iCassava ที่ไม่ควรใส่ปุ๋ยหลัง 4 เดือน ถ้ายังไม่ได้ใส่ ให้ตรวจดินและถามเกษตรอำเภอก่อนซื้อ

สารเร่งหัวมันที่ขายในตลาดคืออะไร และควรดูฉลากอย่างไร?

“สารเร่งหัวมัน” เป็นชื่อทางการค้า ไม่ใช่ชนิดสาร ต้องดูว่าในขวดหรือถุงเป็นอะไร เพราะแต่ละกลุ่มทำหน้าที่ต่างกัน

บางยี่ห้อผสมหลายกลุ่มในขวดเดียว จึงต้องอ่านสารสำคัญทุกตัว

สิ่งที่ควรดูบนฉลาก:

• ชื่อสารสำคัญและความเข้มข้น เช่น สูตร N-P-K หรือสารอื่น
• พืชและระยะที่ฉลากระบุ ว่าใช้กับมันสำปะหลังช่วงอายุเท่าไร
• อัตราใช้ คำเตือน และระยะเวลาก่อนเก็บเกี่ยว

สารควบคุมการเจริญเติบโตบางชนิดเป็นวัตถุอันตรายที่กรมวิชาการเกษตรควบคุม ดูบัญชีวัตถุอันตราย (chemtrack.org) ซึ่งเป็นเว็บรวบรวมข้อมูล ควรตรวจประกาศล่าสุดจากหน่วยงานอีกครั้ง บทความนี้จึงไม่ระบุอัตราผสมของสารกลุ่มนี้ และไม่แนะนำให้ผสมเอง ถ้าฉลากไม่บอกว่าในขวดคืออะไร ให้ถามผู้ขายก่อนซื้อ หรือปรึกษาเจ้าหน้าที่เกษตรในพื้นที่

ในฐานะทีมที่รับคำถามจากเกษตรกรเป็นประจำ เรามองว่าคำว่า “เร่งหัว” ชวนให้หวังว่ามีของชิ้นเดียวแก้ได้ทุกอย่าง ทั้งที่ช่วงลงหัวขึ้นกับอายุ ดิน น้ำ และปุ๋ยหลักที่ใส่มาแล้ว

ไร่เทพโกลด์ใช้ตอนมันอายุเท่าไร และใช้คู่กับปุ๋ยหลักอย่างไร?

ไร่เทพโกลด์เป็นอาหารเสริมพืชสูตรผง ฉีดพ่นทางใบ ใช้คู่กับปุ๋ยหลัก ไม่ใช่ปุ๋ยและไม่ใช่ตัวแทนปุ๋ย ใช้ได้ตั้งแต่มันอายุ 3 เดือนขึ้นไป

• ช่วงเพิ่งปลูก: ไร่เทพ (ซองเขียว) ฉีดได้ตั้งแต่ท่อนพันธุ์มีตาใบปูด ลักษณะคล้ายเมล็ดข้าวโพด ไม่ต้องรอใบจริง
• ช่วงอายุ 3 เดือนขึ้นไป: เปลี่ยนเป็นไร่เทพโกลด์ ซึ่งพัฒนาสำหรับพืชช่วงออกดอก ติดผล และลงหัว ได้แก่ พืชดอก ผลไม้ ข้าว และมันสำปะหลัง
• ส่วนผสมหลัก: กรดฮิวมิก ผงสาหร่าย และอะมิโนสูตรที่ไร่เทพพัฒนาเอง
• รอบฉีด: ทุก 7–15 วัน ช่วงเช้าก่อน 10 โมงหรือหลัง 5 โมงเย็น ตามอัตราบนฉลากหรือที่ทีมงานแนะนำ
• ก่อนเก็บเกี่ยว: หยุดฉีด 7–15 วัน
• ไร่เทพแคลโบ: ปุ๋ยน้ำธาตุอาหารรอง-เสริม มีแคลเซียมและโบรอน ตามเอกสารผลิตภัณฑ์ช่วยเสริมผนังเซลล์ให้แข็งแรง ใช้ร่วมกับโกลด์ได้ แต่ห้ามผสมกับไร่เทพพลอย ต้องแยกถังและแยกวัน

อาหารเสริมพืชไม่ได้แก้ปัญหาน้ำ ดิน หรือโรค ถ้าต้นแคระหรือใบเหลืองผิดปกติ ให้แยกสาเหตุก่อนตามแนวทางในใบเหลืองขาดธาตุอะไร ก่อนซื้อ ตรวจว่าเป็นสินค้าแท้ได้ที่เช็กไร่เทพของแท้

ปุ๋ยเร่งหัวมันมีคำถามอะไรที่ควรรู้ต่อ?

ปุ๋ยเร่งหัวมันสูตรอะไรดี?

ไม่มีสูตรเดียวที่เหมาะกับทุกแปลง สัดส่วน N-P-K ขึ้นกับสมบัติดินและผลวิเคราะห์ดิน ควรส่งตัวอย่างดินหรือปรึกษาเกษตรอำเภอก่อนเลือกสูตร

มันอายุ 5 เดือนแล้ว ใส่ปุ๋ยเม็ดยังทันไหม?

โดยทั่วไปช้าไปแล้ว เพราะ iCassava แนะนำไม่ให้ใส่ปุ๋ยหลังมันอายุเกิน 4 เดือนสำหรับดินเนื้อหยาบ ถ้าแปลงของคุณไม่ใช่ดินเนื้อหยาบหรือสงสัยว่าขาดธาตุ ให้ปรึกษาเกษตรอำเภอตามค่าดินของแปลง

มันแป้งต่ำเกิดจากอะไร?

สาเหตุที่พบบ่อยคือขุดก่อนอายุ ขุดหลังฝนแรกที่มันแตกใบใหม่ พันธุ์ และดินขาดโพแทสเซียม ไม่เกี่ยวกับสินค้าตัวใดตัวหนึ่ง

ใช้ไร่เทพโกลด์แทนปุ๋ยได้ไหม?

ไม่ได้ ไร่เทพโกลด์เป็นอาหารเสริมพืช ฉีดทางใบ ใช้คู่กับปุ๋ยหลักที่ใส่ตามปกติ ธาตุอาหารทางดินยังสำคัญ

มันอายุเท่านี้ควรใช้ชุดไหน ส่งข้อมูลให้ทีมงานช่วยเลือกได้ไหม?

ได้ ส่งจำนวนไร่ อายุมัน (นับจากวันปลูก) และปุ๋ยที่ใส่ไปแล้ว มาทาง LINE OA ไร่เทพ ทีมงานช่วยเลือกชุดตามจำนวนไร่และอายุมัน ไม่ได้ให้เลิกใส่ปุ๋ย ดูสินค้าที่หมวดไร่เทพโกลด์ก่อนได้

• Facebook
• Line