รู้หรือไม่ “ไมคอร์ไรซา” มันช่วยพืชได้เยอะมากเลย เช่นเพิ่มพื้นที่ในการดูดซึมน้ำและแร่ธาตุ โดยเฉพาะธาตุที่ดูดซึมยากๆ เช่นฟอสฟอรัส ดังนั้นก็จะทำให้พืชเจริญเติบโตได้ดี นอกจากนี้ยังช่วยให้พืชทนต่อโรครากเน่าโคนเน่า แล้วก็ใช้ร่วมกับสารเคมีทางการเกษตรบางชนิดด้วยเพราะว่ามันมีความทนทาน

.

“ไมคอร์ไรซา” เป็นจุลินทรีย์ในดิน ประเภทเชื้อรา อาศัยอยู่บริเวณรากพืชและเจริญเข้าไปในรากโดยไม่ทำร้ายพืช โดยสิ่งมีชีวิตทั้งสองอยู่กันแบบพึงพาอาศัย ไมคอร์ไรซาช่วยดูดซึมสารอาหาร ส่วนพืชก็จะสังเคราะห์ด้วยแสงเพื่อสร้างแป้งและน้ำตาล ไปให้ไมคอร์ไรซ่าเจริญเติบโต

.

สามรถไปตามอ่านบทความที่เกี่ยวข้องกับจุลินทรีย์ในดินอื่นๆ ได้

เช่น 

      มีการวิจัยหนึ่ง จากนักวิชาการโรคพืช งานจุลินทรีย์ดิน กองปฐพีวิทยา กรมวิชาการเกษตร เกิดขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2516 (เกือบ 50 ปีมาแล้ว) ที่จังหวัด ร้อยเอ็ด ขอนแก่น และนครราชสีมา ซึ่งผลการทดลองนั้นปรากฏว่า การใส่เชื้อไรโซเบียมให้กับถั่วเหลืองอย่างเดียวสามารถทำให้ผลผลิตสูงเท่าๆกัน กับการใส่ปุ๋ยไนโตรเจนอย่างเดียว และการใช้ทั้งสองอย่างร่วมกันก็ไม่ได้มีการเพิ่มขึ้นของผลผลิตอย่างมีนัยสำคัญ นอกจากนี้ในบางพื้นที่ การใช้ไรโซเบียมอย่างเดียวนั้นกลับได้ผลผลิตเยอะกว่าอีกด้วย!

ใครอยากอ่านงานวิจัยอายุ 50 ปีนี้ ตามกันไปได้ที่ : การเพิ่มผลผลิตถั่วเหลืองโดยการใช้เชื้อไรโซเบียมและปุ๋ยไนโตรเจน

บทความนี้ ฤทธิรอนขอนำเสนอ การเพิ่มผลผลิตและปรับปรุงดินด้วยจุลินทรีย์ไรโซเบียมกันครับ

ไรโซเบียม คืออะไรและทำหน้าที่อะไร

ไรโซเบียมเป็นสิ่งมีชีวิตขนาดเล็ก หรือที่เรียกกันว่าจุลินทรีย์ในดิน มีความสามารถในการตรึงไนโตรเจนลงสู่พื้นดินและเข้าไปอยู่ร่วมกับพืชตระกูลถั่วบริเวณรากของมัน จึงมักถูกเรียกว่า “จุลินทรีย์ปมรากถั่ว”

การใส่ปุ๋ยไนโตรเจนในปริมาณที่สูงเกินไปนั้น อาจทำให้เกิดการสูญเสียไนโตรเจนอย่างรวดเร็ว ไม่ว่าจะเกิดจากการชะล้างของฝน หรือ การเปลี่ยนกลายเป็นก๊าซไนโตรเจน ลอยกลับสู่อากาศ 

นอกจากนี้ แท้จริงแล้วไรโซเบียมไม่มีความจำเป็นต้องใช้ไนโตรเจนและมันก็ยังคงสร้างปมรากได้ดีแม้ดินนั้นจะไม่ค่อยมีไนโตรเจนมากนัก แต่ที่สำคัญ คือมันทำหน้าที่เหมือนผู้จัดการส่วนตัวของพืชตระกูลถั่ว ทันทีที่ถั่วต้องการไนโตรเจน เช่น ระยะเริ่มติดฝัก ไรโซเบียมก็จะจัดการตรึงไนโตรเจนส่งไปยังเมล็ดโดยตรงทันที! ซึ่งต่างจากไนโตรเจนที่ได้จากปุ๋ย มันจะถูกส่งไป”เปลี่ยนรูปแบบ” ที่ใบก่อน แล้วจึงค่อยส่งมาที่เมล็ด ดังนั้น เมื่อถั่วเหลืองมีปมอยู่ที่ราก ไรโซเบียมก็จะทำหน้าที่ของมัน ทำให้เมล็ดสมบูรณ์และผลผลิตสูง (นักวิจัยยังบอกว่า การใส่ปุ๋ยในช่วงแรก จะทำให้พืชเขียวจริง แต่ก็ไม่ได้การรันตีในเรื่องของผลผลิต)

ด้วยข้อเท็จจริงข้างต้น จึงไม่แนะนำให้เกษตรกรใช้ปุ๋ยไนโตรเจนกับการปลูกถั่ว แต่แนะนำให้ใช้เชื้อไรโซเบียมแทน

ในขณะที่ดอกเบี้ย จากหนี้เก่าของค่าปุ๋ยจากการปลูกข้าวรอบที่แล้ว กำลังเติบโตอย่างรวดเร็วยิ่งกว่าข้าวที่ฉีดไร่เทพ ชาวนาก็ต้องมาปวดหัวอีกรอบว่า ข้าวนาปรังครั้งนี้เอายังไงดี ครั้นจะลงทุนปลูกข้าวอีกทีก็รู้สึกเข็ดขยาด ครั้นจะปล่อยทิ้งให้ที่นาว่างเปล่า ก็เสียโอกาสโดยใช่เหตุ อย่ากระนั้นเลย วันนี้ฤทธิรอน ของอาสาหาข้อมูลมาแบ่งบันกับพี่น้องชาวนา ให้หันมาปลูก ถั่วเหลืองฝักสดแทนการปลูกข้าวนาปรังกันครับ

เก็บเกี่ยวไว (สั้นกว่าเท่าตัว) ใช้น้ำน้อย (กว่า 5 เท่า)

ถั่วเหลืองฝักสด (ถั่วแระญี่ปุ่น) เป็นพืชอายุสั้น อายุการเก็บเกี่ยวเพียง 68-70 วัน ในขณะที่ข้าวนาปรังมีอายุเก็บเกี่ยว 120 วัน ต่างกันเท่าตัว อีกทั้งยังเป็นพืชที่ต้องการน้ำน้อย เพียง 300 ลบ.ม ต่อไร่ น้อยกว่าข้าวนาถึง 5 เท่า คือ 1500 ลบ.ม. เหมาะมากสำหรับช่วงเดือนพฤศจิกายน-มกราคม

ปลูกเรือนตามใจผู้อยู่ ปลูกผลไม้ตามเดือนปลูก Continue reading →

โดยทีมงานไร่เทพ · อัปเดตล่าสุด 27 ตุลาคม 2569

คำตอบสั้น ๆ: ข้าวไทยมีพันธุ์รับรองจำนวนมาก และกรมการข้าวรับรองเพิ่มทุกปี ส่วนใหญ่แบ่งด้วยเกณฑ์ 2 ข้อก่อน คือเป็นข้าวเจ้าหรือข้าวเหนียว และ “ไวต่อช่วงแสง” หรือไม่ ข้อหลังบอกว่าปลูกได้เฉพาะนาปี หรือปลูกนาปรังได้ ด้านล่างคือ 12 พันธุ์ที่ครอบคลุมข้าวหอม ข้าวเจ้านาปรัง ข้าวเหนียว และข้าวสี

ข้าวไทยแบ่งประเภทอย่างไร และ “ไวต่อช่วงแสง” แปลว่าอะไร?

แบ่งได้หลายเกณฑ์พร้อมกัน พันธุ์เดียวจึงอยู่ได้หลายกลุ่ม เช่น ข้าวเจ้าหอมที่ไม่ไวแสง

ตามกรมการข้าว ข้าวไวต่อช่วงแสงจะออกดอกเมื่อกลางวันสั้นกว่า 12 ชั่วโมง ปลูกได้ปีละครั้งในนาปี ส่วนข้าวไม่ไวแสงออกดอกตามอายุของต้น ปลูกได้ทั้งปี

• พันธุ์รับรอง: พันธุ์ที่ผ่านคณะกรรมการรับรองพันธุ์ข้าวของกรมการข้าว
• ข้าวกล้อง: ไม่ใช่พันธุ์ แต่คือข้าวที่สีเอาเปลือกออกแล้วยังเหลือรำ ทำจากพันธุ์ใดก็ได้

12 พันธุ์ข้าวไทยที่นิยมปลูกมีอะไรบ้าง?

12 พันธุ์นี้มีข้อมูลที่ตรวจได้ แบ่งเป็น 4 กลุ่ม พันธุ์ที่ยังไม่มีข้อมูลยืนยันครบ ให้ดูเอกสารพันธุ์ของกรมการข้าว

ข้าวหอม มีพันธุ์อะไรบ้าง?

• ขาวดอกมะลิ 105: ปลูกมากในภาคอีสานและเหนือตอนบน ทนดินเปรี้ยวและดินเค็มพอควร แต่ไวแสงจึงปลูกปีละครั้ง และอ่อนแอต่อโรคแมลงหลายชนิด (กรมการข้าว)
• ปทุมธานี 1: เหมาะนาชลประทานภาคกลาง (ไทยรัฐ)
• กข97 (หอมรังสิต): ข้าวเจ้าหอมไทยจากศูนย์วิจัยข้าวปทุมธานี อะไมโลสต่ำ ปลูกในนาชลประทาน (เดลินิวส์)
• กข15: พัฒนาจากขาวดอกมะลิ 105 ด้วยรังสี ออกรวงเร็วกว่าราว 15 วัน (Thai PBS)
• หมายเหตุ: “ข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้” เป็นชื่อสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) ปลูกใน 5 จังหวัด ได้แก่ ร้อยเอ็ด สุรินทร์ ศรีสะเกษ มหาสารคาม ยโสธร (MGR Online) ไม่ใช่ชื่อพันธุ์

ข้าวเจ้านาปรังที่ไม่ไวแสง มีพันธุ์อะไรบ้าง?

• กข43: อายุสั้น เหมาะพื้นที่ที่ต้องเก็บเกี่ยวหนีน้ำ มีเวลาปลูกจำกัด หรือมีข้าววัชพืช ใส่ปุ๋ยไนโตรเจนมากเกินอาจล้ม (ไทยรัฐ)
• กข85: อายุ 115–120 วัน (Thai PBS)
• กข95 (ดกเจ้าพระยา): เหมาะนาชลประทานภาคกลางและเหนือตอนล่าง (เดลินิวส์)
• กข101 (ทุ่งหลวงรังสิต): เหมาะนาชลประทาน (แนวหน้า)

ข้าวเหนียว มีพันธุ์อะไรบ้าง?

• กข6: ปลูกมากในภาคเหนือและอีสาน ไวแสงจึงปลูกได้เฉพาะนาปี ต้านทานโรคใบจุดสีน้ำตาล แต่อ่อนแอต่อโรคขอบใบแห้ง โรคไหม้ และเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล (ไทยรัฐ)
• สันป่าตอง 1: ไม่ไวแสง ปลูกได้ทั้งปี (สวทช.)

ข้าวสีและข้าวพื้นเมือง มีพันธุ์อะไรบ้าง?

• ไรซ์เบอร์รี่: พันธุ์ของ มก. ข้าวเจ้าสีม่วงเข้ม ผสมหอมนิลกับขาวดอกมะลิ 105 ไม่ไวแสง อายุราว 130 วัน (มก.)
• สังข์หยดเมืองพัทลุง: ข้าวเจ้าพื้นเมืองภาคใต้ ข้าวกล้องสีแดง ขึ้นทะเบียน GI (MGR Online)

ข้าวม่วงเข้มอย่างไรซ์เบอร์รี่มีสารกลุ่มแอนโทไซยานิน ส่วนข้าวแดงมักเป็นสารกลุ่มแทนนิน ข้าวเป็นอาหาร ไม่ใช่ยา

เลือกพันธุ์ข้าวปลูกอย่างไรให้เหมาะกับนาของเรา?

เริ่มจากฤดูและน้ำ แล้วค่อยดูตลาดกับโรคแมลงในพื้นที่

1. ฤดูปลูก: จะปลูกนาปรังต้องเลือกพันธุ์ไม่ไวแสง ถ้าเลือกไวแสงจะปลูกได้แค่นาปี
2. น้ำและระบบปลูก: นาชลประทานเลือกได้กว้าง นาที่น้ำมาเร็วต้องเกี่ยวหนีน้ำ หรือน้ำชลประทานมีจำกัด ควรดูพันธุ์อายุสั้น
3. ตลาดและโรงสี: ถามโรงสีในพื้นที่ก่อนปลูก โดยเฉพาะ กข95 และ กข85
4. โรคแมลงในพื้นที่: ความต้านทานโรคเป็นคุณสมบัติของพันธุ์ตามกรมการข้าว ถามเกษตรอำเภอว่าพื้นที่คุณเจออะไรบ่อย
5. แหล่งเมล็ดพันธุ์: สอบถามศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวของกรมการข้าวหรือสำนักงานเกษตรอำเภอ เลือกเมล็ดที่ระบุชื่อพันธุ์ชัดเจน

ชื่อพันธุ์ไม่ได้บอกแค่รสข้าวสุก แต่บอกด้วยว่าต้องเตรียมน้ำ ปุ๋ย และแรงงานตอนไหน

ในฐานะแบรนด์ที่ให้ความรู้ก่อนขาย เรามองว่าพันธุ์ผิดฤดูแก้ทีหลังไม่ได้ ก่อนแช่เมล็ดอ่านเคล็ดลับแช่เมล็ดพันธุ์ได้เลย

พันธุ์ข้าวไทยมีคำถามอะไรที่คนถามบ่อย?

ข้าวมีกี่สายพันธุ์?

มีพันธุ์รับรองจำนวนมาก และกรมการข้าวรับรองเพิ่มทุกปี ปี 2569 รับรองเพิ่ม 7 พันธุ์ (รวมข้าวบาร์เลย์ 1 พันธุ์) (แนวหน้า) ตัวเลขรวมล่าสุดดูได้จากรายชื่อพันธุ์รับรองของกรมการข้าว

ข้าวนาปรังพันธุ์ไหนดี?

ต้องเป็นพันธุ์ไม่ไวแสง ตัวอย่างในบทความนี้คือ กข43 อายุ 95 วัน พันธุ์ที่เหมาะขึ้นกับน้ำและตลาดในพื้นที่ ถามเกษตรอำเภอและโรงสีก่อนตัดสินใจ

กข6 ปลูกนาปรังได้ไหม?

ไม่ได้ เพราะเป็นข้าวไวแสง ปลูกได้ปีละครั้งในนาปี

ข้าวหอมมะลิกับข้าวหอมปทุมต่างกันอย่างไร?

ขาวดอกมะลิ 105 ไวแสง เก็บเกี่ยวราว 25 พฤศจิกายน ส่วนปทุมธานี 1 ไม่ไวแสง ปลูกนอกฤดูนาปีได้

พระราชสมัญญาด้านข้าวไทยมาจากประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี พ.ศ. 2559 ซึ่งเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 เป็น “พระบิดาแห่งการปฏิรูปข้าวไทย” และพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 เป็น “พระบิดาแห่งการวิจัยและพัฒนาข้าวไทย”

เลือกพันธุ์แล้ว จะดูแลข้าวให้สมบูรณ์ตามระยะอย่างไร?

เริ่มจากรู้ระยะข้าว แล้วจัดปุ๋ยหลักให้ถูกจังหวะ ดูระยะการเจริญเติบโตของข้าวและปุ๋ยข้าวนาปรังประกอบ

• ไร่เทพ: อาหารเสริมพืชสำหรับช่วงปลูกถึงแตกกอ ฉีดพ่นทางใบคู่กับปุ๋ยเดิม
• ไร่เทพโกลด์: อาหารเสริมพืชสำหรับช่วงเตรียมรวงถึงเก็บเกี่ยว ฉีดพ่นทางใบคู่กับปุ๋ยเดิม งดฉีดช่วงข้าวดอกบาน 7–10 วัน
• ใช้ต่างกันอย่างไร: อ่านความแตกต่างระหว่างไร่เทพและไร่เทพโกลด์

ทั้งสองไม่ใช่ปุ๋ย ใช้เสริมควบคู่กับการจัดการปุ๋ยหลักตามระยะของข้าว

ไม่แน่ใจว่าพันธุ์ที่เลือกควรเริ่มดูแลช่วงไหน ส่งชื่อพันธุ์ วันลงแปลง และจำนวนไร่ มาทาง LINE @raithep ทีมงานช่วยดูให้ ดูภาพรวมได้ที่หน้าแรกไร่เทพ

1.ต้นวาสนา หรือวาสนาอธิษฐาน

2.ว่านเศรษฐีเรือนใน

3.มรกตแดง

4.พลูด่าง

5.ต้นออมเงินออมทอง

ไร่เทพ คุณภาพขั้นเทพ

ไร่เทพ คุณภาพขั้นเทพ

M.me/RaithepNano

Shopee.co.th/raithep_thailand

Lazada.co.th/raithep-nano

• • เทคนิคไร่เทพ
  • ไร่เทพเป็นสารอาหารที่ให้ทางใบ เหมาะสำหรับฉีดพ่นทางใบให้แก่พืช เพื่อเพิ่มผลผลิต ลดการใช้ปุ๋ยมากกว่า 70% เป็นอินทรีย์วัตถุ มีกลิ่นที่แมลงไม่ชอบ และที่สำคัญเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
  • การแพร่ของไร่เทพจะมีประสิทธิภาพสูงสุดในช่วงเวลาที่มีแสงแดด แต่ควรฉีดพ่นไร่เทพในช่วงที่มีแสงแดดอ่อนๆ เช่น ช่วงเช้า ช่วงเย็น และ หลังฝนตก หากเป็นช่วงที่แดดจัดมีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดอาการไหม้ของใบ ส่วนในเวลากลาคืนนั้นพืชก็สามารถดูดซึมไร่เทพได้เพียงแต่ประสิทธิภาพจะลดลงเป็นอย่างมาก
  • ควรผสมน้ำกับไร่เทพให้เข้ากันดีก่อนนำมาฉีดพ่นให้กับพืชและไม่ควรผสมไร่เทพในปริมาณที่เข้มข้นเกินกว่าที่แนะนำ

ไร่เทพ คุณภาพขั้นเทพ

ไร่เทพ คุณภาพขั้นเทพ

M.me/RaithepNano

Shopee.co.th/raithep_thailand

Lazada.co.th/raithep-nano