ฮิวมิค คืออะไร? ช่วยพืชเรื่องอะไร ต่างจากฟูลวิคอย่างไร?

โดยทีมงานไร่เทพ · อัปเดตล่าสุด 20 ตุลาคม 2569

คำตอบสั้น ๆ: สารฮิวมิกคือกลุ่มสารอินทรีย์ที่เกิดจากการสลายตัวของซากพืชและจุลินทรีย์ มีอยู่ตามธรรมชาติในดิน ส่วนคำว่า “ฮิวมิค” บนฉลากมักหมายถึงกรดฮิวมิค ซึ่งนำมาใช้เป็นส่วนผสมในอาหารเสริมพืชได้ ต่างจากฟูลวิคตรงที่กรดฮิวมิคตกตะกอนในกรดแรง ส่วนที่ยังละลายอยู่ในกรดเรียกว่าฟูลวิค งานวิจัยรวมผลพบว่าโดยเฉลี่ยสารฮิวมิกช่วยการเติบโตของพืชได้ แต่ผลต่างกันมากตามแหล่งที่มา อัตราที่ใช้ และสภาพแปลง ฮิวมิคไม่ได้เป็นแหล่งธาตุอาหารหลัก จึงใช้แทนปุ๋ยไม่ได้

ฮิวมิคคืออะไร เกิดขึ้นได้อย่างไร?

คำรวมทางวิชาการคือ “สารฮิวมิก” แบ่งเป็นกรดฮิวมิค ฟูลวิค และฮิวมิน ส่วนคำว่า “ฮิวมิค” บนฉลากมักหมายถึงกรดฮิวมิค ซึ่งเป็นส่วนผสมซับซ้อน ไม่ใช่สารตัวเดียว

• เกิดจากการสลายของซากพืชและจุลินทรีย์: องค์ประกอบจึงไม่เท่ากันในแต่ละแหล่ง ชื่อบนฉลากเหมือนกันแต่คุณสมบัติอาจต่างกัน
• พบได้ในดินตามธรรมชาติ: ดินที่มีอินทรียวัตถุสลายตัวมากจะมีสารฮิวมิกอยู่ด้วย
• ถูกนิยามด้วยวิธีสกัด ไม่ใช่ด้วยสูตรเคมีเดียว: นักวิทยาศาสตร์แยกเป็นกลุ่มตามการละลายในกรดและด่าง

เรื่องนี้ตรงกับนิยามของสมาคมสารฮิวมิกนานาชาติ (IHSS) ที่อธิบายว่าสารฮิวมิกเกิดจากปฏิกิริยาชีวเคมีและเคมีระหว่างการสลายและเปลี่ยนรูปของซากพืชและจุลินทรีย์ เป็นองค์ประกอบหลักของอินทรียวัตถุธรรมชาติในดินและน้ำ

ฮิวมิคต่างจากฟูลวิคและฮิวมินอย่างไร?

ทั้งสามเป็นกลุ่มสารในตระกูลสารฮิวมิก แยกกันตามการละลาย กรดฮิวมิคตกตะกอนในกรดแรง ส่วนที่ยังละลายอยู่ในกรดเรียกว่าฟูลวิค ส่วนฮิวมินสกัดด้วยด่างหรือกรดไม่ได้

ฮิวมิคกับฟูลวิคมักถูกพูดรวมเป็นคำเดียวกัน ทั้งที่เป็นสารคนละกลุ่ม ดังนั้นเวลาอ่านฉลากควรดูว่าสินค้านั้นระบุสารไหนจริง ๆ

ฮิวมิคช่วยพืชได้แค่ไหน และช่วยไม่ได้เรื่องอะไร?

โดยเฉลี่ยจากงานวิจัยรวมผล สารฮิวมิกเพิ่มน้ำหนักแห้งของยอดและรากได้ แต่ผลต่างกันมากตามแหล่งที่มา อัตราที่ใช้ ชนิดพืช และสภาพแปลง จึงไม่ควรคาดหวังว่าจะได้ผลเท่ากันทุกแปลง

งานศึกษาพบว่า:

• งานวิเคราะห์รวมผลการทดลองของ Rose และคณะ ปี 2014 พบว่าสารฮิวมิก (humic substances) เพิ่มน้ำหนักแห้งของยอดโดยเฉลี่ยราว 22% และของรากราว 21% เป็นค่าเฉลี่ยจากหลายงานรวมกัน ไม่ใช่ผลของแปลงใดแปลงหนึ่ง
• แหล่งที่มาและอัตราที่ใช้มีผลมากที่สุด สารฮิวมิกที่มาจากปุ๋ยหมักให้ผลดีกว่าที่มาจากลิกไนต์และพีต

งานทบทวนของ Rose และคณะ ชี้ว่าผลแกว่งตามแหล่งที่มา จึงไม่ควรคาดหวังว่าฮิวมิคช่วยได้ทุกอย่าง อ่านรายละเอียดได้ที่ Rose และคณะ ปี 2014 (Advances in Agronomy)

ฮิวมิคไม่ช่วยในเรื่องเหล่านี้:

• พืชขาดธาตุอาหารจริง: ต้องเติมธาตุที่ขาด ดูความสำคัญของธาตุอาหารพืช
• ใบเหลืองจากสาเหตุอื่น: ใบเหลืองมีหลายสาเหตุ ลองแยกอาการก่อนที่ทำไมใบพืชเป็นสีเหลือง
• ต้นเป็นโรค รากเน่า หรือขาดน้ำ: อาหารเสริมพืชไม่ใช่ทางแก้ ควรปรึกษาเกษตรอำเภอ

ฮิวมิคไม่ใช่สารวิเศษและไม่ได้เป็นแหล่งธาตุอาหารหลัก ผลของมันขึ้นกับว่ามาจากไหนและใช้เท่าไร

ใช้ฮิวมิคอย่างไร ลงดินหรือฉีดทางใบ?

ฮิวมิคที่หวังให้ทำงานกับดินและราก ต้องลงดินในปริมาณที่พอ ส่วนการฉีดทางใบเป็นอีกบทบาทหนึ่ง และไม่ควรเข้าใจว่าฉีดทางใบแล้วเท่ากับปรับดิน

ในฐานะแบรนด์อาหารเสริมพืชที่ให้ความรู้ก่อนขาย เรามองว่าควรเลือกวิธีใช้ให้ตรงเป้าหมาย และถ้าปัญหาของแปลงอยู่ที่ดิน ปุ๋ย และจังหวะการใส่ ให้แก้ตรงนั้นก่อน ดูใส่ปุ๋ยยังไงให้คุ้ม

ฮิวมิคในไร่เทพเป็นอย่างไร ใช้คู่กับปุ๋ยอย่างไร?

ไร่เทพเป็นอาหารเสริมพืชที่มีฮิวมิคเป็นส่วนผสมหนึ่ง ใช้ฉีดพ่นทางใบเป็นหลัก ใช้คู่กับปุ๋ยเดิม ไม่ใช่ปุ๋ยและไม่ใช่ตัวแทนปุ๋ย

• ไร่เทพ (ซองเขียว): มีกรดฮิวมิค ฟูลวิค อะมิโนสูตรที่เราพัฒนาเอง และผงสาหร่ายทะเล ซองละ 3 กรัม
• ไร่เทพโกลด์: มีผงฮิวมิค ผงสาหร่าย และผงอะมิโนเป็นส่วนผสมหลัก
• สาหร่ายทะเลและกรดอะมิโน: เป็นสารคนละกลุ่มกับฮิวมิค มักผสมมาด้วยกันในอาหารเสริมพืช ซึ่งไม่ได้ครอบคลุมในบทความนี้

งานวิจัยที่อ้างข้างต้นศึกษาสารฮิวมิกโดยทั่วไป ไม่ได้ทดสอบผลิตภัณฑ์ไร่เทพ เราจึงไม่ได้บอกว่าผลของไร่เทพเท่ากับค่าเฉลี่ยในงานนั้น

เลือกชุดที่ตรงกับพืชของคุณได้ที่ ดูอาหารเสริมพืชไร่เทพทุกชุด หรืออ่านภาพรวมของอาหารเสริมพืชได้ที่หน้าแรก

ฮิวมิคมีคำถามอะไรที่ควรรู้ต่อ?

ฮิวมิคเป็นปุ๋ยหรือเปล่า?

ฮิวมิคไม่ได้เป็นแหล่งธาตุอาหารหลัก ฮิวมิคบางชนิดมีโพแทสเซียมติดมาบ้าง แต่ปริมาณที่ใช้ทางใบน้อยเกินกว่าจะใช้แทนปุ๋ยได้ ไร่เทพไม่ใช่ปุ๋ย ใช้คู่กับปุ๋ยเดิม

ฮิวมิคใช้ได้กับพืชทุกชนิดเหมือนกันไหม?

ผลต่างกันตามแหล่งที่มา อัตราที่ใช้ ชนิดพืช และสภาพแปลง จึงไม่ควรคาดว่าทุกพืชทุกแปลงจะตอบสนองเท่ากัน ถ้าไม่แน่ใจกับพืชของคุณ ถามทีมงานได้

ฮิวมิคช่วยแก้ใบเหลืองได้ไหม?

ไม่ได้ทุกกรณี ใบเหลืองเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น ขาดธาตุ รากเสีย น้ำมากหรือน้อยเกินไป ควรแยกสาเหตุก่อนเลือกวิธีแก้

ซื้อสินค้าฮิวมิคต้องดูอะไรบนฉลาก?

ดูว่าระบุสารอะไร (ฮิวมิคหรือฟูลวิค) อัตราใช้ และวิธีใช้ว่าฉีดใบหรือลงดิน อย่าเชื่อคำโฆษณาที่ให้ผลเท่ากันทุกกรณี

ไม่แน่ใจว่าแปลงของคุณควรเริ่มที่ดิน ปุ๋ย หรืออาหารเสริมพืช?

ส่งชื่อพืช อายุพืช อาการที่เจอ และปุ๋ยที่ใช้อยู่ มาทาง LINE OA ไร่เทพ ทีมงานช่วยดูให้ว่าควรแก้ตรงไหนก่อน และถ้าอาการนั้นอาหารเสริมพืชไม่ใช่ทางแก้ (เช่น โรคหรือรากเน่า) จะบอกตรง ๆ ไม่ได้ให้เลิกใส่ปุ๋ย

• Facebook
• Line